Einföldun við framkvæmd fjármálaeftirlits
Einföldun við framkvæmd fjármálaeftirlits hefur undanfarin misseri verið ofarlega á baugi. Seðlabankinn hefur tekið virkan þátt í umræðunni um einföldun á vettvangi evrópsku eftirlitsstofnananna á fjármálamarkaði (EBA, ESMA og EIOPA), ásamt norrænu samstarfi.
Einföldun við framkvæmd fjármálaeftirlits er hluti af uppfærðri stefnu Seðlabankans í fjármálaeftirliti frá upphafi árs 2026. Í stefnunni er kveðið á um að leita skuli leiða til aukinnar skilvirkni og betri nýtingar mannauðs og fjármagns, án þess að það veiki eftirlit eða dregið sé úr kröfum.
Unnið er að einföldun á ýmsum sviðum, meðal annars hvað varðar gagnaskil, stór eftirlitsverkefni og regluverk á ábyrgð Seðlabankans. Þá hafa leiðbeiningar á vefsíðu Seðlabankans verið endurskoðaðar og samræmdar með það að markmiði að auka skýrleika og draga úr tvíverknaði.
Hér eftir fer listi yfir aðgerðir til einföldunar sem hafa komið til framkvæmda frá því um mitt ár 2025 og eru á valdsviði Seðlabankans. Aðgerðirnar byggja á áhættumiðuðu mati og fela m.a. í sér fækkun reglubundinna gagnaskila þar sem tvíverknaður hefur verið til staðar, endurskoðun leiðbeininga og einföldun við framkvæmd fjáramálaeftirlits. Listinn verður uppfærður reglulega.
2026
Fyrirkomulag við mat á hæfi stjórnarmanna hefur verið endurskoðað. Áfram verður lögð áhersla á að kanna í munnlegu hæfismati þekkingu stjórnarmanna sem virðast ekki uppfylla hæfisskilyrði en munnlegum hæfismötum að öðru leyti hætt. Í stað þeirra verða tekin viðtöl við tiltekna stjórnarmenn þar sem áhersla verður m.a. á hlutverk og ábyrgð stjórnar.
Eftirfarandi leiðbeinandi tilmæli, sem tóku til ýmissa eftirlitsskyldra aðila, voru felld úr gildi árið 2026:
Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2011 um undanþágu frá starfrækslu innri endurskoðunardeildar hjá fjármálafyrirtækjum
Leiðbeinandi tilmæli nr. 1/2010 um efni reglna samkvæmt 2. mgr. 54. gr. laga nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki, endurskoðun á leiðbeinandi tilmælum nr. 4/2006
Leiðbeinandi tilmæli nr. 3/2008 um störf endurskoðunardeildar fjármálafyrirtækja
Leiðbeinandi tilmæli nr. 3/2007 um starfshætti vátryggingasölumanna, vátryggingamiðlara vátryggingaumboðsmanna og vátryggingafélaga
Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2003 um túlkun og framkvæmd reglugerðar nr. 698/1998 um ráðstöfun iðgjalds til lífeyrissparnaðar og viðbótartryggingarvernd
2025
Eftirfarandi leiðbeinandi tilmæli, sem tóku til ýmissa eftirlitsskyldra aðila, voru felld úr gildi árið 2025:
Leiðbeinandi tilmæli nr. 3/2015, um lykilupplýsingar verðbréfa- og fjárfestingarsjóða
Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2015, um bestu framkvæmd við gerð og form álagsprófa fjármálafyrirtækja
Leiðbeinandi tilmæli nr. 1/2014, um mat á tengslum aðila vegna reglna um stórar áhættuskuldbindingar
Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2012, um framkvæmd reglna nr. 1050/212 um meðferð innherjaupplýsinga og viðskipti innherja
Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2010, um bestu framkvæmd við lausafjárstýringu fjármálafyrirtækja
Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2006, um afleiðunotkun verðbréfasjóða
Leiðbeinandi tilmæli nr. 5/2002, um bónusreglur vátryggjenda í lögboðnum ökutækjatryggingum
Leiðbeinandi tilmæli nr. 3/2002 um rétt tjónþola til bótagreiðslu með fyrirvara
Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2002, um birtingu upplýsinga um fjármálaskjöl
Niðurfelling tilmælanna er liður í einföldun á regluverki og framkvæmd fjármálaeftirlits en efni þeirra hafði annað hvort verið tekið upp í gildandi regluverk, orðið óþarft í ljósi samræmdar evrópskrar löggjafar eða fjallað um á öðrum vettvangi, svo sem í Spurt og svarað eða leiðbeiningum á heimasíðu Seðlabankans. Með niðurfellingunni er stuðlað að skýrari umgjörð og betri yfirsýn yfir gildandi réttarheimildir.
Lánastofnanir útbjuggu og afhentu Seðlabankanum ársfjórðungslega gögn vegna lánasafnsskýrslu, jafnan nefnd LPA-skýrsla (e. loan portfolio analysis). Skýrslunni var síðast skilað vegna stöðu 30. júní 2025. Skýrslugjöfinni var hætt þar sem um var að ræða gagnasöfnun sem að verulegu leyti skaraðist við önnur reglubundin skil samkvæmt evrópsku regluverki. Nauðsynlegar upplýsingar eru áfram aðgengilegar í öðrum eftirlitsgögnum og reglubundnu eftirliti.
Árlega hafa rekstraraðilar sérhæfðra sjóða sem eingöngu starfa skv. lögum um rekstraraðila sérhæfðra sjóða, nr. 45/2020, verið krafðir um afhendingu á útboðslýsingum og lykilupplýsingum sjóða sem markaðssettir eru til almennra fjárfesta, sbr. 1. mgr. 86. gr. laga nr. 45/2020. Seðlabankinn hefur aflagt þessa reglubundnu gagnasöfnun.
Innheimtuaðilum var tilkynnt að eftirleiðis verði ekki kallað eftir yfirlýsingu um stöðu vörslufjárreiknings í reglubundnum árlegum skilum. Krafa um skil á yfirlýsingu hefur því verið felld niður í gagnaskilakerfi Seðlabankans. Eftirlit með hlítni við ákvæðið fer framvegis fram á grundvelli áhættumiðaðrar forgangsröðunar og eftir atvikum í tengslum við aðrar eftirlitsaðgerðir.
Krafa um skil á fundargerð aðalfundar hjá vátryggingafélögum hefur verið felld niður þar sem upplýsingarnar eru aðgengilegar með öðrum hætti og reglubundin afhending þeirra taldist ekki nauðsynleg.