Hagvöxtur í helstu viðskiptalöndum mældist 1,9% á þriðja fjórðungi síðasta árs sem er heldur meira en gert var ráð fyrir í nóvemberspá Peningamála. Enn er þó töluverður munur á hagþróun milli einstakra ríkja. Líklegt er að áframhaldandi óvissa um alþjóðaviðskipti haldi aftur af vexti efnahagsumsvifa og hafa hagvaxtarhorfur lítið breyst. Alþjóðleg verðbólga hefur minnkað að undanförnu og áfram er búist við að hún hjaðni enn frekar í ár þrátt fyrir að þjónustuverðbólga hafi víða haldist mikil.
Landsframleiðsla hér á landi jókst um 1,5% milli ára á fyrstu þremur fjórðungum síðasta árs sem er meira en gert var ráð fyrir í nóvember. Frávikið má einkum rekja til endurskoðunar Hagstofu Íslands á áður birtum tölum. Á móti vegur að nú er talið að hagvöxtur hafi verið minni á síðasta fjórðungi ársins en áætlað var, einkum vegna lakari þróunar fjármunamyndunar og minna framlags utanríkisviðskipta. Á hinn bóginn jókst einkaneysla meira en gert var ráð fyrir. Talið er að hagvöxtur á árinu 2025 í heild hafi verið 1,3% eða 0,4 prósentum meiri en spáð var í nóvember. Horfur fyrir árið í ár hafa einnig batnað og búist er við að landsframleiðsla aukist um 2% milli ára. Á móti er gert ráð fyrir að hagvöxtur verði minni á næsta ári en talið var í nóvember eða 2,2%. Horfur fyrir árið 2028 hafa hins vegar lítið breyst.
Störfum er hætt að fjölga og atvinnuleysi þokast áfram upp. Vísbendingar eru um að atvinnuhorfur hafi versnað enn frekar undanfarið. Talið er að atvinnuleysi aukist áfram og verði að meðaltali 4,8% í ár en taki að minnka á ný á næsta ári. Líkt og í nóvember er talið að slaki hafi myndast í þjóðarbúinu í fyrra og að hann verði viðvarandi út spátímann.
Verðbólga mældist að meðaltali 4,2% á fjórða ársfjórðungi í fyrra sem var lítillega minna en spáð var í nóvember. Verðbólga hefur síðan aukist töluvert og mældist 5,2% í janúar. Aukninguna má einkum rekja til áhrifa hækkunar á ýmsum opinberum gjöldum og þjónustu auk hækkunar matvöruverðs. Undirliggjandi verðbólga var 4,5% í janúar og hefur aukist minna en mæld verðbólga. Verðbólguvæntingar haldast jafnframt yfir markmiði. Talið er að verðbólga minnki á ný á komandi mánuðum og að hún verði 5% á fyrsta ársfjórðungi sem er töluvert meira en gert var ráð fyrir í nóvember. Lakari upphafsstaða gerir það að verkum að hún verður einnig meiri á næstu fjórðungum en þá var spáð. Talið er að verðbólga fari ekki undir 3% fyrr en í byrjun næsta árs og verði komin í grennd við markmið um mitt árið.
Óvissa um alþjóðlegar efnahagshorfur er áfram mikil sér í lagi vegna viðvarandi óvissu um framvindu alþjóðaviðskipta og aukinnar spennu í alþjóðastjórnmálum. Þá er óvíst hversu hratt verðbólga hjaðnar í markmið hér á landi. Svo virðist sem löskuð kjölfesta verðbólguvæntinga og kostnaðarhækkanir á undanförnum misserum hafi leitt til þess að verðbólga hefur verið þrálátari en ella. Á hinn bóginn gætu atvinnuskilyrði versnað meira en gert er ráð fyrir í grunnspánni sem myndi hægja á efnahagsumsvifum og gæti leitt til þess að verðbólga minnki hraðar.
Greinin birtist í Peningamálum 2026/1