Fjármálakerfið hér á landi er traust og vel í stakk búið til að mæta ófyrirséðum áföllum. Fjárhagsstaða kerfislega mikilvægra banka er sterk og aðgengi þeirra að markaðsfjármögnun greitt. Viðvarandi óvissa í alþjóðlegum efnahagsmálum, versnandi verðbólguhorfur og háir vextir gætu reynt á viðnámsþrótt fjármálakerfisins á komandi misserum. Skuldahlutföll heimila og fyrirtækja eru almennt lág og vanskil lítil. Álagspróf Seðlabanka Íslands bendir til þess að stóru bankarnir þrír geti staðið af sér verulegt áfall án þess að skerða um of framboð lánsfjár til viðskiptavina.
Húsnæðisverð hefur lækkað að raunvirði, íbúðum á sölu hefur fjölgað og lengur tekur að selja eignir, sérstaklega nýjar íbúðir. Skuldir fyrirtækja í byggingastarfsemi hafa vaxið síðustu misseri og merki eru um vaxandi vanskil þótt þau séu enn tiltölulega lítil. Lánveitendur þurfa að gæta að aukinni áhættu í geiranum.
Áhætta í rekstri fjármálainnviða hefur aukist. Vaxandi netógn hefur fylgt tæknivæðingu, þróun í gervigreind og óróa á alþjóðavettvangi. Mikilvægt er að Seðlabanki Íslands, önnur stjórnvöld og aðilar á fjármálamarkaði vinni markvisst saman að því að draga úr áhættu og að treysta viðbúnað svo hægt verði að bregðast skjótt og örugglega við alvarlegum rekstraratvikum og tryggja samfellu nauðsynlegrar fjármálaþjónustu. Samhæfður viðbúnaður gegn rekstraratvikum er grundvöllur fjármálastöðugleika.
Kortagreiðslur í netleysi eru þýðingarmikill þáttur í viðnámsþrótti greiðslumiðlunar. Sú lausn verður innleidd um mitt ár. Fjármálastöðugleikanefnd leggur áherslu á að fjölga þurfi greiðsluleiðum með innviðum fyrir nýjar greiðslulausnir, svo sem greiðslur með millifærslum. Fjölbreytni í greiðslumiðlun eykur seiglu fjármálakerfisins og dregur úr líkum á víðtækri röskun við alvarleg rekstraratvik.
Fjármálastöðugleikanefnd hefur ákveðið að eftirfarandi innviðir teljist kerfislega mikilvægir og þess eðlis að röskun á starfsemi þeirra geti haft áhrif á fjármálastöðugleika: Millibankagreiðslukerfi Seðlabankans og verðbréfauppgjörskerfi Nasdaq sem grunninnviði fjármálakerfisins og innlánakerfi Reiknistofu bankanna, greiðslukerfi Reiknistofu bankanna og rafræn auðkenning í fjármálaþjónustu hjá Auðkenni ehf. sem kjarnainnviði fjármálakerfisins.
Fjármálastöðugleikanefnd ákvað að halda gildi sveiflujöfnunaraukans óbreyttu í 2,5% í samræmi við stefnu nefndarinnar um beitingu aukans. Nefndin mun sem fyrr beita þeim stýritækjum sem hún hefur yfir að ráða til að varðveita fjármálastöðugleika þannig að fjármálakerfið geti staðist áföll, miðlað lánsfé og greiðslum og dreift áhættu með viðhlítandi hætti.
Frétt nr. 7/2026
3. júní 2026