Fjármálakerfið hér á landi stendur traustum fótum og er vel í stakk búið til að mæta ófyrirséðum áföllum. Fjárhagsstaða kerfislega mikilvægra banka er sterk og aðgengi þeirra að markaðsfjármögnun greitt. Þeir hafa síðustu misserin endurfjármagnað erlendar markaðsskuldir á hagstæðum kjörum og til lengri tíma en áður.
Stríðsátök við Persaflóa hafa leitt til framboðstruflana og verðhækkana á olíu og öðrum hrávörum. Óvissa í alþjóðlegum efnahagsmálum hefur aukist enn frekar, verðbólguhorfur versnað og víða eru væntingar um hærri vexti og hægari efnahagsumsvif. Afleiðingar þessa gætu með tímanum reynt á fjármálastöðugleika.
Þjóðarbúið stendur að mörgu leyti vel til þess að mæta þessum áskorunum, ekki síst vegna þétts taumhalds eiginfjárkrafna á viðskiptabanka og lánþegaskilyrða við íbúðakaup. Skuldahlutföll heimila og fyrirtækja eru lág og hafa farið lækkandi, vanskil eru lítil og aðrir greiðsluerfiðleikar virðast óverulegir. Skuldastaða ríkissjóðs er hófleg, ytri staða þjóðarbúsins sterk og gjaldeyrisforði Seðlabankans rúmur. Þá hefur verið ágætt jafnvægi í viðskiptum við útlönd sem endurspeglast í stöðugleika á gjaldeyrismarkaði. Mikilvægt er að viðhalda viðnámsþrótti þjóðarbúsins gagnvart óvissu í alþjóðamálum.
Húsnæðisverð er enn hátt á flesta mælikvarða en hefur lækkað að raunvirði. Íbúðum á sölu hefur fjölgað og lengri tíma tekur að selja eignir en áður, ekki síst nýbyggingar. Skuldir byggingageirans við bankakerfið hafa vaxið síðustu misseri en vanskil eru enn lítil. Hátt vaxtastig og langur sölutími gera það að verkum að lánveitendur þurfa að vera vakandi fyrir aukinni áhættu í geiranum.
Fjármálastöðugleikanefnd leggur áherslu á að auka þurfi viðnámsþrótt kerfislega mikilvægra innviða í ljósi vaxandi spennu á alþjóðavettvangi og mögulegrar fjölþáttaógnar. Mikilvægt er að auka fjölbreytni í greiðsluleiðum hér á landi og að koma á kortaviðskiptum án nettengingar sem fyrst.
Fjármálastöðugleikanefnd ákvað að halda gildi sveiflujöfnunaraukans óbreyttu í 2,5% í samræmi við stefnu nefndarinnar um beitingu aukans. Nefndin mun sem fyrr beita þeim stýritækjum sem hún hefur yfir að ráða til að varðveita fjármálastöðugleika þannig að fjármálakerfið geti staðist áföll, miðlað lánsfé og greiðslum og dreift áhættu með viðhlítandi hætti.
Frétt nr. 4/2026
25. mars 2026