Þjónustuveitandi hópfjármögnunar á að veita viðskiptavinum skýrar og sanngjarnar upplýsingar um þjónustuna. Upplýsingarnar mega ekki vera villandi.

Þetta á meðal annars við um upplýsingar um:

• markaðsefni og auglýsingar, sbr. V. kafla ECSPR,
• kostnað og gjöld,
• fjárhagslega áhættu,
• hvernig verkefni eru valin inn á vettvanginn,
• eðli hópfjármögnunarþjónustunnar,
• áhættu sem fylgir fjárfestingunni.

Þjónustuveitandi þarf einnig að upplýsa fjárfesta um að fjárfesting í hópfjármögnun nýtur almennt ekki sömu verndar og innlán hjá fjármálafyrirtækjum. Fjárfesting á hópfjármögnunarvettvangi fellur ekki undir innstæðutryggingar og framseljanleg verðbréf, eða aðrir fjármálagerningar sem keyptir eru á slíkum vettvangi, falla ekki undir tryggingakerfi fyrir fjárfesta.

Ef þjónustuveitandi notar lánshæfiseinkunnir eða leggur til verð á fjárfestingu eða láni á hann að útskýra hvaða aðferð er notuð. Ef útreikningar byggjast á óendurskoðuðum reikningsskilum þarf það að koma skýrt fram.

Hvað þýðir þetta fyrir fjárfesta?
Fjárfestir á að fá upplýsingar sem gera honum kleift að skilja hvað hann er að fjárfesta í, hvaða kostnaður fylgir og hvaða áhætta er til staðar. Upplýsingar eiga ekki að gefa of jákvæða eða óraunhæfa mynd af fjárfestingunni.

Ef hópfjármögnunarvettvangur býður upp á lánsfjármögnun þarf hann að birta upplýsingar um vanskilahlutfall þeirra verkefna sem hafa verið boðin á vettvangnum.

Þjónustuveitandi þarf að birta vanskilahlutfall árlega, að minnsta kosti fyrir síðustu 36 mánuði. Hann þarf einnig að birta yfirlit eftir hvert fjárhagsár, meðal annars um vænt og raunverulegt vanskilahlutfall lána eftir áhættuflokkum, ef það á við.

Ef þjónustuveitandi hefur sett fram ávöxtunarmarkmið í tengslum við einstaklingsmiðaða stýringu lánasafns þarf einnig að birta hver raunveruleg ávöxtun varð.

Hvað þýðir þetta fyrir fjárfesta?
Fjárfestir ætti að skoða hvort fyrri lán á vettvangnum hafi farið í vanskil. Hátt vanskilahlutfall getur bent til meiri áhættu. Lægri vanskil í fortíðinni tryggja þó ekki að framtíðarfjárfestingar verði öruggar.

Áður en reynslulitlum fjárfesti er veittur fullur aðgangur að því að fjárfesta í hópfjármögnunarverkefnum þarf þjónustuveitandi að kanna hvort og hvaða þjónusta sé viðeigandi fyrir hann.

Þjónustuveitandi getur óskað eftir upplýsingum um:

• fyrri reynslu af fjárfestingum,
• fjárfestingarmarkmið,
• fjárhagsstöðu,
• skilning á áhættu,
• reynslu af lánum, verðbréfum eða öðrum gerningum,
• faglega reynslu sem tengist fjárfestingum eða hópfjármögnun.

Ef fjárfestir veitir ekki nægar upplýsingar, eða ef þjónustuveitandi telur að hann hafi ekki næga þekkingu eða reynslu, þarf þjónustuveitandi að vara hann við. Í viðvöruninni þarf að koma skýrt fram að fjárfestir geti tapað allri fjárfestingunni.

Fjárfestir þarf að staðfesta að hann hafi fengið og skilið viðvörunina.

Hvað þýðir þetta fyrir fjárfesta?
Mat þjónustuveitanda er ekki trygging fyrir því að fjárfestingin sé góð eða örugg. Matinu er fyrst og fremst ætlað að vara fjárfesti við ef þjónustan kann að vera óviðeigandi fyrir hann.

Reynslulitlir fjárfestar eiga rétt á umþóttunartíma áður en samningur er gerður.

Umþóttunartíminn hefst þegar fjárfestir leggur fram tilboð um að fjárfesta eða lýsir yfir áhuga á hópfjármögnunarútboði. Hann stendur í fjóra almanaksdaga.

Á þessum tíma getur fjárfestir afturkallað tilboð sitt eða yfirlýsingu um áhuga:

• án þess að gefa upp ástæðu,
• án þess að greiða sekt eða verða fyrir viðurlögum,
• með aðferð sem er að minnsta kosti jafn auðveld og sú sem notuð var til að leggja fram tilboðið eða áhugayfirlýsinguna.

Þjónustuveitandi þarf að upplýsa fjárfesti skýrt um umþóttunartímann áður en tilboð eða áhugayfirlýsing er send. Hann þarf einnig að upplýsa fjárfesti strax eftir móttöku um að umþóttunartíminn sé hafinn.

Hvað þýðir þetta fyrir fjárfesta?
Fjárfestir hefur fjóra daga til að skipta um skoðun. Þetta er mikilvæg vernd, sérstaklega þegar fjárfestingarákvörðun er tekin hratt eða á stafrænum vettvangi.

Fyrir hvert hópfjármögnunarútboð þarf að afhenda væntanlegum fjárfestum lykilupplýsingablað fjárfestingar.

Lykilupplýsingablaðið á að veita fjárfesti helstu upplýsingar um fjárfestinguna á skýran og aðgengilegan hátt. Það á að vera aðgreint frá markaðsefni og má almennt ekki vera lengra en sex A4-blaðsíður í útprentun.

Í lykilupplýsingablaðinu þarf meðal annars að koma fram að:

• útboðið hafi hvorki verið staðfest né samþykkt af lögbæru yfirvaldi eða ESMA,
• fjárfestir beri sjálfur ábyrgð á fjárfestingarákvörðun sinni,
• fjárfestingin feli í sér áhættu,
• fjárfestir geti tapað allri fjárfestingunni eða hluta hennar,
• fjárfestingin falli ekki undir innstæðutryggingar,
• fjárfestingin falli ekki undir tryggingakerfi fyrir fjárfesta,
• ekki sé víst að fjárfestingin skili ávöxtun,
• ekki sé víst að hægt sé að selja fjárfestinguna síðar.

Verkefniseigandi ber ábyrgð á gerð lykilupplýsingablaðsins, en þjónustuveitandi þarf að hafa verklag til að sannreyna að upplýsingarnar séu fullgerðar, réttar og skýrar.

Hvað þýðir þetta fyrir fjárfesta?
Lykilupplýsingablaðið er eitt mikilvægasta skjalið sem fjárfestir á að lesa áður en fjárfest er. Það er þó ekki samþykki stjórnvalda fyrir fjárfestingunni og felur ekki í sér mat á því hvort fjárfestingin sé góð eða örugg.

Þjónustuveitendur hópfjármögnunar þurfa að varðveita í að minnsta kosti fimm ár

• allar skrár í tengslum við þjónustu sína á varanlegum miðli.
• samninga milli sín og viðskiptavina hans.

Þeir þurfa einnig að tryggja að viðskiptavinir hafi tafarlausan aðgang að skrám yfir þá þjónustu sem þeim hefur verið veitt.

Hvað þýðir þetta fyrir fjárfesta?
Fjárfestir á að hafa aðgang að upplýsingum um eigin viðskipti og þá þjónustu sem hann hefur fengið. Mikilvægt er að vista einnig sjálfur helstu skjöl, staðfestingar og samskipti sem tengjast fjárfestingunni.