Fjármögnun hryðjuverka
Fjármögnun hryðjuverka er sú háttsemi að afla fjár í þeim tilgangi eða með vitneskju um að nota eigi féð til að fremja brot sem er refsivert samkvæmt ákvæðum 100. gr. a.-c. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, þ.e. fremja hryðjuverk, styðja þann sem fremur slík verk eða hvetja til þeirra.
Hryðjuverkamaður eða hópur hefur það markmið að hvetja til, styðja eða framkvæma hryðjuverk og gerir það í mörgum tilvikum með fjármögnun.
Hver er munurinn á peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka?
Margt er sameiginlegt með áhættu tengdri peningaþvætti og áhættu tengdri fjármögnun hryðjuverka. Líkt og peningaþvætti getur fjármögnun hryðjuverka verið afrakstur af brotastarfsemi, til dæmis ólögmætur ávinningur af frumbrotum peningaþvættis eins og fíkniefna- og auðgunarbrotum. Auk þess geta bæði peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka tengst skipulagðri brotastarfsemi.
Ólíkt peningaþvætti, þar sem markmiðið er að fela uppruna ólögmætra fjármuna, getur fjármögnun hryðjuverka einnig átt við um fjármuni sem aflað er með lögmætum hætti, sem eru nýttir í ólögmætum tilgangi. Þessi munur hefur áhrif á það hvernig eftirliti skuli háttað en tilkynningarskyldir aðilar þurfa að taka mið af áhættu tengdri peningaþvætti, fjármögnun hryðjuverka og gereyðingarvopna í starfsemi sinni.
Fjármögnun hryðjuverka er oft hulin í lögmætum færslum og því er mikilvægt að rýna í samhengi færslna, tilgang og mynstur þeirra.
Hverjir eru áhættuþættir tengdir fjármögnun hryðjuverka?
Í áhættumati ríkislögreglustjóra er Ísland metið sem áhættulítið með tilliti til fjármögnunar hryðjuverka. Samt sem áður er tekið tillit til þess í áhættumatinu að Ísland getur verið nýtt sem milliliður í fjármagnsflutningum. Í áhættumatinu er áhætta af fjármögnun hryðjuverka metin út frá fjórum matsþáttum. Þeir eru flutningur reiðufjár yfir landamæri, flutningur fjármuna til og frá Íslandi í gegnum fjármálakerfið, flutningur fjármuna til og frá Íslandi með peningasendingum og starfsemi almannaheillafélaga yfir landamæri. Greind áhætta fyrir fyrstu þrjá matsþættina er metin miðlungs en lítil fyrir þann síðasta.
Aðgerðir tilkynningarskyldra aðila
Í áhættumati á starfsemi tilkynningarskylds aðila skal einnig leggja sérstakt mat á áhættu í tengslum við fjármögnun hryðjuverka og gereyðingarvopna. Þá gætu breytingar á áhættumati vegna fjármögnunar hryðjuverka og gereyðingarvopna átt sér stað umfram reglulega uppfærslu á áhættumati vegna aðgerða gegn peningaþvætti. Þörf fyrir uppfærslu getur til dæmis verið vegna atburða og átaka á alþjóðavettvangi.
Hvað varðar áhættumat á fjármögnun hryðjuverka þá er því í grunninn ætlað að meta hættu á því að starfsemin sé misnotuð til að styðja eða fjármagna hryðjuverk.
Sjá nánari umfjöllun hér um aðgerðir tilkynningarskyldra aðila.
Gagnlegir tenglar
- Áhættumat vegna peningaþvættis og fjármögnunar hryðjuverka (kafli 5)
- Hryðjuverkaógn á Íslandi
- Europol: Hryðjuverkahættur í Evrópu
- FATF Report: Crowdfunding for Terrorism Financing
- FATF Report: Terrorist Financing Risk Assessment Guidance
- UNODOC: Guidance manual for Member States on terrorist financing risk assessments
- Fræðsluefni um aðgerðir tilkynningarskyldra aðila gegn fjármögnun hryðjuverka og gereyðingarvopna